Ulga na start i Mały ZUS Plus w 2026 r. – jak płacić niższe składki ZUS na początku działalności?
Zakładanie własnej firmy to niezwykle ekscytujący moment, ale też pierwsze zderzenie z stałymi kosztami prowadzenia biznesu. Składki ZUS stanowią jedno z największych wyzwań dla początkujących przedsiębiorców w Polsce. Na szczęście ustawodawca przewidział prawnie uzasadnione preferencje, które pozwalają znacząco obniżyć comiesięczne obciążenia na starcie. Jak wygląda Ulga na start, Preferencyjny ZUS oraz Mały ZUS Plus w 2026 roku? Sprawdź nasz szczegółowy przewodnik i dowiedz się, jak krok po kroku opłacać niższe składki.
1. Ulga na start w 2026 roku – dla kogo i na jakich zasadach?
Ulga na start to podstawowa preferencja skierowana do osób rozpoczynających biznes. Zapewnia namacalne oszczędności finansowe, pozwalając na spokojne budowanie pozycji rynkowej i inwestowanie w rozwój firmy.
W ramach Ulgi na start przez pierwsze 6 pełnych miesięcy prowadzenia działalności jesteś całkowicie zwolniony z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne:
- emerytalne,
- rentowe,
- wypadkowe,
- chorobowe (dobrowolne),
- Fundusz Pracy oraz Fundusz Solidarnościowy.
Warunki skorzystania z Ulgi na start
Z ulgi tej możesz skorzystać, jeżeli spełniasz łącznie następujące kryteria:
- Jesteś osobą fizyczną rozpoczynającą jednoosobową działalność gospodarczą (JDG).
- W ciągu ostatnich 60 miesięcy (5 lat) nie prowadziłeś innej pozarolniczej działalności gospodarczej.
- Nie wykonujesz usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, u którego w tym lub poprzednim roku kalendarzowym pracowałeś na etacie w zakresie pokrywającym się z czynnościami nowej firmy.
Pamiętaj, że Ulga na start nie zwalnia z opłacania składki zdrowotnej. Ubezpieczenie zdrowotne pozostaje obowiązkowe od pierwszego dnia zarejestrowania działalności.
- Skala podatkowa (zasady ogólne): 9% od osiągniętego dochodu.
- Podatek liniowy: 4,9% od osiągniętego dochodu.
- Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych: stawka zależna od progu rocznych przychodów.
Minimalne progi składki zdrowotnej w 2026 roku:
- Dla rozliczających się na skali podatkowej lub podatku liniowym: 432,54 zł
- Dla rozliczających się ryczałtem: 461,66 zł
2. Preferencyjny ZUS – 24 miesiące niższych składek
Po upływie 6 miesięcy korzystania z Ulgi na start (lub od razu, jeśli z niej zrezygnujesz), przechodzisz na tzw. Preferencyjny ZUS.
Preferencja ta przysługuje aż przez 24 kolejne miesiące. Polega na możliwości opłacania składek na ubezpieczenia społeczne od obniżonej podstawy wymiaru, która wynosi 30% minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Ile wynosi Preferencyjny ZUS w 2026 roku?
- Stawka preferencyjna składek społecznych: 456,18 zł
- Dla porównania – „Pełny ZUS” w 2026 r.: 1 773,96 zł (kwota bez składki zdrowotnej)
Dzięki preferencyjnemu ZUS-owi łączny miesięczny koszt składek (społeczne + zdrowotna) na ogół nie przekracza 1 000 zł, co pozwala utrzymać obciążenia na bardzo rozsądnym poziomie.
3. Mały ZUS Plus 2026 – limity i kryteria wejścia
Gdy skończy się 24-miesięczny okres Preferencyjnego ZUS-u, przedsiębiorcy mogą skorzystać z programu Mały ZUS Plus. Rozwiązanie to pozwala uzależnić wysokość składek społecznych od dochodu osiągniętego w poprzednim roku kalendarzowym.
Kluczowe warunki i limity w 2026 roku:
- Roczny limit przychodów: Twój przychód z poprzedniego roku kalendarzowego nie może przekroczyć 120 000 zł (jeśli prowadziłeś firmę przez część roku, limit wylicza się proporcjonalnie do liczby dni prowadzenia działalności).
- Staż działalności: Prowadzenie firmy przez co najmniej 60 dni w poprzednim roku kalendarzowym.
- Czas trwania ulgi: Z Małego ZUS Plus można korzystać maksymalnie przez 36 miesięcy w ciągu każdego 60-miesięcznego okresu prowadzenia działalności.
Jeżeli rozpocząłeś działalność 1 kwietnia poprzedniego roku i prowadziłeś ją przez 275 dni, Twój limit przychodów uprawniający do Małego ZUS Plus wynosi:
(120 000 zł / 365 dni) × 275 dni = 90 410,96 zł.
Wyznaczenie podstawy w Małym ZUS Plus 2026
Podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne nie może być niższa niż 30% minimalnego wynagrodzenia w danym roku (w 2026 r. to 1 441,80 zł) oraz wyższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego (w 2026 r. to 5 652,00 zł).
Ścieżka przechodzenia między ulgami ZUS
Pamiętaj, że przepisy narzucają określoną kolejność etapów opłacania składek. Bezpośrednie przejście z Ulgi na start do Małego ZUS Plus nie jest możliwe.
| Etap | Nazwa preferencji | Czas trwania | Co płacisz? |
|---|---|---|---|
| Etap 1 | Ulga na start | 6 pełnych miesięcy | Tylko składka zdrowotna |
| Etap 2 | Preferencyjny ZUS | 24 miesiące | Obniżone składki społeczne (456,18 zł) + składka zdrowotna |
| Etap 3 | Mały ZUS Plus | Max. 36 miesięcy (na 60 miesięcy) | Składki społeczne wyliczane od dochodu + składka zdrowotna |
| Etap 4 | Pełny ZUS | Bezterminowo | Pełne składki społeczne (1 773,96 zł) + składka zdrowotna |
Rejestracja i procedury formalne w ZUS – jak wykazać niższy ZUS?
Każda zmiana formy opłacania składek wymaga złożenia odpowiednich druków wyrejestrowujących i zgłoszeniowych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
1. Przejście z Ulgi na start na Preferencyjny ZUS:
- ZUS ZWUA: Wyrejestrowanie z dotychczasowym kodem 05 40 XX.
- ZUS ZUA: Zgłoszenie do ubezpieczeń z kodem 05 70 XX (lub 05 72 XX, jeżeli posiadasz orzeczenie o niezdolności do pracy).
2. Zgłoszenie do Małego ZUS Plus:
- ZUS ZWUA: Wyrejestrowanie z kodem 05 10 XX / 05 12 XX lub 05 70 XX / 05 72 XX (w zależności od dotychczasowego tytułu).
- ZUS ZUA / ZUS ZZA: Zgłoszenie z dedykowanym kodem 05 90 XX (lub 05 92 XX).
Zgłoszenia do Małego ZUS Plus należy dokonać:
- Do 31 stycznia danego roku – jeśli prowadziłeś działalność w poprzednim roku.
- W ciągu 7 dni od dnia spełnienia warunków (np. po zakończeniu 24 miesięcy preferencyjnego ZUS w trakcie roku).
Ile łącznie zapłacisz w ZUS w 2026 roku? Podsumowanie kosztów
- Ulga na start: wyłącznie składka zdrowotna (od 432,54 zł na skali/liniowym lub 461,66 zł na ryczałcie).
- Preferencyjny ZUS: składka społeczna 456,18 zł + składka zdrowotna (łącznie ok. 888 - 920 zł).
- Mały ZUS Plus: wyliczany indywidualnie na podstawie dochodu.
- Pełny ZUS: 1 773,96 zł składek społecznych + składka zdrowotna (łącznie min. ok. 2 200 zł).
Prowadź biznes i oszczędzaj na składkach z NUMIQO KSIĘGOWOŚĆ
Optymalne korzystanie z ulg ZUS pozwala zaoszczędzić tysiące złotych w pierwszych latach prowadzenia firmy. Pilnowanie terminów przerejestrowań, odpowiednich kodów tytułu ubezpieczenia oraz wyliczeń limitów przychodów bywa jednak skomplikowane i nie wybacza błędów.
W NUMIQO KSIĘGOWOŚĆ dbamy o to, aby nasi Klienci zawsze korzystali ze wszystkich przysługujących im preferencji i zwolnień podatkowo-składkowych. Pilnujemy formalności i terminów w ZUS oraz US za Ciebie.
Chcesz dowiedzieć się, z jakich ulg ZUS możesz skorzystać w swojej firmie?
Skonsultuj ZUS z biurem NUMIQO